Sulit Ba ang Stored Value?

Ipinasa ang sanaysay na ito para sa Filipino 25 sa ilalim ni Propesora Luna Sicat Cleto noong Tag-init 2013.

—–

Pila sa Guadalupe station, Ika-6 ng Pebrero, 2013

Pila sa Guadalupe station, Ika-6 ng Pebrero, 2013

fuckyeahemirSafety reminders po. Manatiling nakahawak sa mga safety handrail. Iwasang sumandal sa magkabilang pintuan. Magbigay ng upuan sa mga buntis, mga senior citizen, mga disabled, at may mga kasamang bata. Mag-ingat na rin po sa mga mandurukot. Maraming salamat po.”EDVM

fuckyeahemirAraw-araw yang naririnig ng mga mananakay ng Metro Rail Transit Line 3, o ang MRT para sa karamihan. Pero kapansin-pansin ring hindi nasusunod ang mga ito. Hindi naman lahat ay nakakahawak sa mga safety handrail. Sumasandal rin naman sa mga pintuan ang mga pasahero, para madaling makalabas ng tren pagkahinto pa lang sa destinasyon. Karamihan naman ng mga nakaupo ang hindi buntis, senior citizen, mga disabled, at may mga kasamang bata. Tila ipinagkikibit-balikat na lang ang mga babalang iyon o hindi lang sila marinig, lalo na ng mga may pasak na earphones sa tenga. Nakakasawa na rin naman, gaya ng ilan pang mga ritwal na pinagdadaanan ng bawat mananakay sa bawat pagsakay sa tren na tinatakbo ang EDSA.EDVM

fuckyeahemir“Bakit nga ba nag-e-MRT yung mga kababayan natin? Kasi sulit yung pamasahe, mabilis na, hindi ka pa makukunsume sa trapik,” sabi ng isang mamamahayag sa telebisyon. Pero masasabi nga bang sulit ang pamasahe sa MRT? EDVM

DI NA KAYA PERO KINAKAYA PA RINemir

fuckyeahemirNang pinaplano ang MRT, tinayang aabot sa 350,000 katao ang gagamit nito kada araw. Ginamit ang pagtatayang ito sa pagbili ng mga tren na tumitigil at nagsasakay ng mga mananakay ngayon. Subalit, noong 2012, humigit kumulang na 500,000, o 140% ng kapasidad ng MRT, ang sumasakay dito sa isang araw (Martin).EDVM

fuckyeahemirHindi tuloy nakapagtataka ang mahahabang mga pila sa mga stasyon, lalo na tuwing rush hour. Halimbawa, kailangang dumaan ng pasahero sa security check. Kadalasa’y inaabot ng labinlimang minuto, mula sa dulo ng pila hanggang sa kinatatayuan ng mga gwardiya, bago ma-inspect ang bag at makapasok sa platform area. May dalawa o tatlong beses kasing hindi muna magpapapasok sa loob. Maririnig sa mga loudspeaker ang mga salitang, “Northbound, stop muna. Puno na ang platform.”EDVM

fuckyeahemirPagkatapos lumusot sa pagtusok-tusok ng mga gwardiya ang bag, kailangan ulit pumila sa mga tanda kung saan tumitigil mismo ang mga pintuan ng mga tren. Mahahaba na nga, sala-salabat pa kung minsan ang mga pilang ito. Nakakalito kung saan papuntang pinutan ang pinilahan, sa kaliwa ba o sa kanan? Aabutin ulit tuloy ng labinlimang minuto at tatlong tren bago makakapasok ang isang pasahero. Kaya ang 15 minutong biyahe, inaabot ng 45 minuto.EDVM

fuckyeahemirAng mga pila sa labas, nagiging siksikan at tulakan naman sa loob ng tren. Magkabali-bali man ang buto, matupi man ang tiket na gagamitin paglabas ng stasyon, maipit man ang bag o kamiseta sa pintuan, ang mahalaga’y nagkasya at hindi pinababa. Kahit na mistulang puno na ang tren, nagagawa ng mga pasahero sa loob na maglaan ng espasyo para sa mga papasok ng tren. Nakakasawa rin naman kasing maghintay. Bahala na rin kung nasa harap. Ayaw kasing umurong sa gitna ng mga pasaherong atat lumabas, muli dahil sa tagal nang hinihintay. At okay lang na hindi matamaan ng aircon.EDVM

fuckyeahemirMahirap igalaw ang katawan, kahit para abutin man lang ang mga hawakan. Pag may isang bumangga, domino effect ang labas niyan. Ang masaklap pa’y hindi lahat ng aircon gumagana. Tagaktak tuloy ang pawis ng mga mananakay. Maghahalo-halo ang amoy ng mga yan hanggang sa mangamoy-hipon na ang lahat paglabas. Salamat sa pagiging overcapacity ng MRT kaya nangyayari ang mga ito.EDVM

TIRIK TRENEmir

fuckyeahemirNapapadalas na rin ngayon ang pagkasira ng mga tren habang nagbibiyahe, senyales marahil na higit sampung taon na ang tanda ng mga ito. Sa mga hindi pa nakakasakay ng tren, humahaba lalo ang mga pila at tumatagal ang oras na hinihintay. Sa mga nakasakay naman, maaaring hindi lang paghihintay ang problema.EDVM

fuckyeahemirHalimbawa, pagkasakay galing Guadalupe: hindi man lang nakapasok nang tuluyan ang tren sa susunod na stasyon nang bigla mamatay ang makina nito. Sampung minuto yata kinapos sa hangin at hindi makagalaw ang mga pasahero bago umurong nang marahan uli ang tren. Aakalaing makakabiyahe na ulit. Yun pala, sasabihin ng drayber, “Hindi na po safe ang tren na ito. Bumaba na po lahat ng mga pasahero. Sumakay na lang sa susunod na tren.”EDVM

fuckyeahemirWala nang mas sasaklap na sumpa sa “nakasakay na nga, pabababain pa.” Maliban na lang kung puno rin yung mga dumaang tren. Kaya malamang, maghihintay tuloy ang isang mananakay ng tatlo o apat na tren uli. Dagdag oras na naman ang nasasayang.EDVM

fuckyeahemirIsa pang halimbawa: hanggang Shaw Boulevard lang ang sinasakyang tren dahil may tumirik na tren sa harap nito. May hahabulin man ang mananakay o wala, ma-oobliga siyang sumakay ng bus. Dagdag gastos na nga, dagdag perwisyo pa dahil sa trapik.EDVM

fuckyeahemirPero maswerte na rin ang mga pasaherong ganyan ang naging kapalaran. Paano na lang yung mga bubulagain ng “Temporarily Closed. No Revenue”? Teka, tama bang sabihing “No Revenue samantalang tila delubyo ang mga taong tumatangkilik sa MRT kada araw. Sa halip tuloy na makatipid, mapapagastos lalo ang mga sawimpalad. PhP 12 na nga mula Guadalupe hanggang Quezon Avenue, magiging PhP 46 pa. At imbes na isang tren lang, dalawang bus ang kailangan sakyan.EDVM

BUKAS PA RIN ANG LOOPEmir

fuckyeahemirBinubuo ng labing-tatlong stasyon ang MRT, mula sa Quezon City hanggang sa Pasay. Nakakabit ang pinakadulong stasyon sa timog, ang Taft Avenue, sa EDSA station ng Light Rail Transit (LRT) Line 1 sa pamamagitan ng isang walkway. Sa orihinal na plano, i-e-extend dapat ang MRT pa-hilaga hanggang sa umabot ito sa Monumento, na noo’y pinakahilagang stasyon ng LRT Line 1. Subalit, hindi ito natuloy.EDVM

fuckyeahemirSa halip, ang LRT Line 1 ang pinahaba hanggang sa dulo ng MRT sa North Avenue. Sa ilalim ng proyektong “Closing the Loop” ng administrasyon ng dating Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo, dalawang stasyon ang itinayo sa hilaga ng Monumento at isang central station naman ang itatayo sa harap ng SM City North EDSA, ilang lakad na lang ang layo mula sa MRT (“Philippines: Seamless Rail Travel”). Dalawang taon nang bukas ang stasyon sa Roosevelt at Balintawak, na parehong nasa Caloocan. Pero ang stasyon sa may SM, kahit mga poste man lang, wala pa rin hanggang ngayon. Ang huling balita ay pinag-aaralang muli ng Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon kung saan ilalagay ang central station. Sabi nga ng Kalihim Jun Abaya, maaari daw itong ilipat sa may Trinoma o sa Malvar sa Caloocan (Amojelar). Tila wala nang katapusan ang mga pag-aaral na yan.EDVM

fuckyeahemirDahil dito, umaabot sa PhP 35 ang gagastusin ng isang pasaherong gagamit ng tren mula Guadalupe papuntang Monumento: PhP 12 mula Guadalupe hanggang North Avenue sakay ng MRT, PhP 8 mula sa SM North hanggang sa Roosevelt sakay ng dyip, at PhP 15 mula Roosevelt hanggang Monumento. O kaya PhP 26 sumatotal kung sasakay sa MRT papuntang Taft Avenue (PhP 11), lalakad, tapos sasakay sa LRT papuntang Monumento (PhP 15). Mukhang sulit pa rin naman kaysa sumakay sa bus. Pero hindi dapat kalimutan na kaakibat niyan ang mahahaba at maraming pila, lakad, at pati oras, na nasasayang sa paghihintay at sa walang lohikang pag-ikot, na lalo lang magpapalayo ng pasahero sa kanyang destinasyon.EDVM

TAASAN ANG PASAHE?Emir

fuckyeahemirMay mga panukalang itaas ang pamasahe sa MRT. Ang huli’y naganap noong Oktubre ng nakaraang taon. Ayon kay Kalihim Abaya, umaabot ng PhP 60 ang gastusin bawat pasahero para maisakay siya mula North Avenue hanggang Taft o pabalik. PhP 45 kasi nito ang binabayaran ng gobyerno, samantalang PhP 15 lamang ang binabayaran niya mismo. Balak ng mga nakakataas na babaan sa PhP 35 ang subsidy sa bawat pasahero, kaya’t kailangan niyang saluhin ang nalalabing PhP 10 (“Abaya confirms”).EDVM

fuckyeahemirKahit na inanunsyo rin ni Abaya na posibleng PhP 6 na piso na lang ang maaaring itaas ng pamasahe pagkatapos ng ilang araw (“MRT-3 fares”), marami pa rin ang tumutol dito. Andyan na ang karaniwang tugon na “pasakit sa masa yan” at “hindi naman publiko ang makikinabang diyan.” Pero may mga sumagot rin na gaya ng isang nakapanayam ng isang morning show tungkol sa isyung ito, “Sa tingin ko, mas i-improve muna nila yung serbisyo nila bago nila itaas yung pasahe ng MRT.” Ito rin ang katwiran ng mga pabor naman sa fare hike. Sa bagay, kailangan naman ng pondo para makabili ng panibagong mga tren at maisaayos ang mga sirang escalator at elevator, pati na rin ang mga banyo sa mga stasyon (“Tweet Thursdays”).EDVM

fuckyeahemirKung ano man ang mangyari sa pasahe, sana mawala na o mabawasan man lang ang mga pila’t siksikan. Oo, mura kung tutuusin sumakay ng MRT. Pero hindi naman matatawag na sulit ang araw-araw na mahuli sa paaralan o sa trabaho. Sayang ang oras at pera na maaari sanang gamitin para sa mga produktibong gawain pero napupunta lang sa walang katapusang paghihintay.EDVM

Sanggunian:Emir

“Abaya confirms P10 fare hike in MRT-3 in 2013.” Rappler. Rappler, 22 Okt. 2012. Web. 27 Abr. 2013.

Amojelar, Darwin. “DOTC to choose among 3 possible sites for common train station.” Interaksyon. TV5, 9 Jan. 2013. Web. 27 Abr. 2013.

Martin, Kathleen. “MRT 3 to acquire more train coaches.” ABS-CBN News. ABS-CBN Corporation, 13 Peb. 2013. Web. 27 Apr. 2013.

“MRT-3 fares may go up by only P6 – Abaya.” ABS-CBN News. ABS-CBN Corporation, 06 Nob. 2012. Web. 27 Apr. 2013.

“Philippines: Seamless Rail Travel in Metro Now Possible.” Asia News Monitor 26 Peb. 2010. ProQuest. Web. 27 Abr. 2013.

“Tweet Thursdays | Is 6 pesos reasonable for an MRT, LRT fare hike?” Interaksyon. TV5, 8 Nob. 2012. Web. 27 Abr. 2013.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s